GRİP AŞISI
Koruyucu hekimlik hizmetleri kapsamında uygulanır.
Aşı, bir önceki sene içinde en sık karşılaşılan virüs tipine karşı, Dünya Sağlık Örgütü'nün (World Health Organization - WHO) önerileri doğrultusunda hazırlanır.
Eylül- Ekim- Kasım aylarında (Enfluenza sezonu başlamadan) bir kez (tek doz) uygulanır.
Aşının koruyuculuğu % 80'e varır. Yaş ilerledikçe, koruyuculuk % 50 - 60'lara iner, ancak, hastalığın hafif geçirilmesini sağlar.
Grip Aşısı :
65 yaşın üzerindekilere,
6 aydan sonra bebeklere,
Çocuklara, (9 yaşından küçük çocuklara 1 ay ara ile 2 doz yapılmalıdır.)
Astım, şeker, kronik kalp ve akciğer, ağır karaciğer, böbrek, kanser hastalığı olanlara,
Öğretmen, öğrenci, asker, doktor, hemşire, hasta bakıcı, huzurevi, kreş çalışanları ve ailelerine,
Hac ve umreye gidenlere, mutlaka uygulanmalıdır.
! Hamilere, ilk üç aydan sonra uygulanması önerilir. Emziren anneler aşı olabilir.
! Gribal enfeksiyon ve ateşli hastalıklar seyrinde, kesinlikle grip aşısı uygulanmaz.
Grip aşısı ile ilgili en çok sorulan sorulardan bir kısmı hakkında bilgi edinmek için 'SIKLIKLA SORULAN SORULAR (SSS - FAQ)' ı tıklayın
MEVSİMSEL GRİP, KUŞ GRİBİ, DOMUZ GRİBİ'NE KISA BİR BAKIŞ...
Gribe neden olan virüslere Enfluenza Virüsü denir. A, B, C olmak üzere 3 tipi vardır.
Dünya çapında salgınlara yol açan A Tipidir. B Tipi küçük salgınlara yol açar. C Tipi insanlarda ciddi hastalığa yol açmaz.
A Tİpi Virüsler de kendi arasında, yüzeyde yer alan H ( Hemaglutinin ) ve N ( Neurominidase ) adı verilen antijenlere ( maddelere ) göre farklı gruplara ayrılır. Toplam 16 farklı H, 9 farklı N Tipi olup bunlar aralarındaki değişik dizilimlerle H3N2, H5N1, H1N1.... gibi varyasyonlar ( çeşitlilik ) oluşturur. Şu an Ülkemizde ve Dünyada salgınlara ( pandemi ) DOMUZ GRİBİ adı verilen hastalık tablosuna yol açan virüs A H1N1'dir.
Daha önce domuzlarda H1N1, H3N1, H3N2 virüsleri de bulunmuştur. DOMUZLAR DİĞER HAYVANLARDAN FARKLI OLARAK; HEM İNSAN, HEM KUŞ, HEM DE DOMUZ VIRUSLARI İLE ENFEKTE OLABİLİRLER.
SONUÇ OLARAK: DOMUZLARA FARKLI TÜRDEN VIRUSLAR BULAŞIRSA BUNLARIN KARIŞIMINDAN YENİ VIRUSLAR DOĞABİLİR... Burada virüsün MUTASYONA UĞRAMASI ( Genetiğinin değişerek yeni özellikler kazanması, yani bir evrim geçirmesi ) söz konusudur. Mutasyona uğrayan virüs yeni özellikler kazanır. Bunun en çarpıcı örneği 1988 yılında görülen Domuz Gribinde; virüs domuzdan insana bulaşma özelliği göstermez iken, halen gündemde olan Domuz Gribinde virüs domuzlardan insana, insandan insana geçme özelliği kazanmıştır. Dünyada çok önemli salgınlara yol açan grip vakaları:
- 1918 yılında İspanyol Gribi H1N1 Virüsü,
- 1957 yılında Asya Gribi H2N2 Virüsü,
- 1968 yılında Hong Kong Gribi H3N2 Virüsü ile meydana gelmiştir. Görülmektedir ki virüsler, H ve N maddelerinin değişik dizilimleri ile her geçen gün aynı aileden farklı bireyler olarak karşımıza çıkmakta. Tabi ki her virüs bir öncekinden daha güçlü olarak, önceki özelliğine hastalık yapma potansiyeli açısından yeni özellikler ekleyerek gelişmekte. Nasıl ki bilgisayarda farklı yazılımlar "Virüs" olarak adlandırılıp değişik özellikler taşıyorsa ve bu virüslere "Antivirüs" programlar üretiliyorsa; insan hayatını da sağlık, sosyal, ekonomik boyutu verdiğim örnekle mukayese edilemeyecek kadar ciddi bir şekilde etkileyen bu tablonun da varyasyonları her yıl sürecek, salgınlar oluşacak ve Antiviral İlaçlar, aşılar üretilecektir... Bu salgınlar Dünya Sağlık Örgütü ( DSÖ - WHO ) tarafından SALGIN ALARM SEVİYELERİ adı altında 6 gruba ayrılarak tüm Dünya Ülkeleri uyarılmakta. Halen günümüzde ciddi boyutlara ulaşan Domuz Gribi salgını bu kapsamda WHO tarafından 6. Derecede irdelenmekte, yani tüm Dünya Ülkelerinde bu salgının ( PANDEMI ) varlığı kabul edilmektedir.
Son yıllarda yaşanan gribal enfeksiyonlara bir göz atacak olursak:
1) Her yıl Mevsimsel Grip olarak adlandırılan H3N2 Virüsü ile oluşan,
2) 2003' de Kuş Gribi adı altında ortaya çıkan H5N1 ( Avian Influenza ) Virüsü ile oluşan,
3) Bu yıl ( 2009) Domuz Gribi adı altında H1N1 Virüsü ile tüm Dünya'da salgına ( Pandemi ) yol açan her 3 enfeksiyon da ASLINDA VERDİĞİ BELİRTİLER AÇISINDAN BİRBİRİNDEN FARKLI DEĞİLDİR.
MEVSİMSEL GRİPTE:
- 39 °C ve üstünde ateş,
- Şiddetli eklem - kas ağrıları,
- Baş ağrısı,
- Halsizlik, bitkinlik, titreme,
- Kuru öksürük,
- Boğaz ağrısı,
- Daha sonra burun akıntısı,
- Gözlerde akıntı, kanlanma,
- Karın ağrısı,
- Bulantı, kusma.
KUŞ GRİBİNDE :
Mevsimsel Gripteki tüm belirtilerin yanı sıra;
- Göğüs ağrısı,
- Burun Kanaması,
- Konjunktivit ( Gözde konjunctiva tabakasının iltihabı),
- Pnömoni ( zatürre ) .
DOMUZ GRİBİ’nde ise, Mevsimsel Grip ve Kuş Gribindeki hastalık belirtileri ve ayrıca ishal tablosu da görülebilir.
Sonuç olarak; aynı cins virüsün pek çok çeşidi her geçen gün evrimleşerek, yeni yeni özellikler ve direnç kazanarak karşımıza çıkmakta, hatta insan virüsleri ile dahi reaksiyona ( etkileşime ) girmekte...
Düşünün ki bir elmanın pek çok çeşidi var; Starking, Golden, Amasya... gibi. Burada kökeni "elma" olduğu halde farklı özellikler kazandırılarak elmanın renginde, tadında büyüklüğünde... değişim gerçekleşebiliyor. Virüslerdeki değişim de aynen bu şekilde gerçekleşebiliyor. Bu değişim meyve örneğinde olduğu gibi keşke İNSANLARIN YARARINA KULLANILABİLSE !...
Sevgili okurlarım & hastalarım, sizlere bu yazımda, günümüzde bir "panik" halinde yaşandığını gözlemlediğim Domuz Gribi tablosuna bilimsel ve gerçekçi bir bakış ile ışık tutmayı amaçladım. Gündemimizde yer alan, Toplumumuzu ve tüm Dünyayı oldukça meşgul eden DOMUZ GRİBİ ile ilgili tüm bilgileri; Web Sitem, telefon ve mail yoluyla iletişim kurarak öğrenebilirsiniz.
SEVGİ & SAĞLIK & SANAT YAŞAMINIZDAN HİÇ EKSİK OLMASIN...
Opr. Dr. Neslihan Şenocak
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı - Baş & Boyun Cerrahı